OKSİJEN TÜPÜ & OKSİJEN TÜPÜ KİRALAMA BRONŞ AĞACININ YAPISI Akciğer dışı bronşların yapısı trakea "oksijen" ile aynıdır. Lob ve segment bronşlarının da yapıları trakeaya benzemekle birlikte, trakeada at nalı şeklinde olan kıkırdaklar;oksijen tüpü ana bronşların akciğer içi bölümlerinde ve alt lob bronşrı etrafında halka şeklini almışlardır. Orta ve üst lob bronşları ile segment bronşlarında ise düzensiz yapraklar halinde bulunurlar. Kıkırdak yapı perifere doğru giderek azlır ve subsegment bronşlarında kaybolur. Bronş duvarındaki kıkırdak yapının azalmasına paralel olarak, mukoza epiteli ile kıkırdaklar arasında kalan düz kastabakası relatif olarak giderek kalınlaşır ve Goblet hücrelerinin sayısı da azalmaya başlar. Bronşiyollerin yapısı bronşlaran farklıdır. Çapları1 mm’nin altında olan bronşiyollerin duvarlarında kıkırdak ve sabmukozal bez yapısı yoktur. Buna karşılık düz kas yapısı oldukça gelimiştir.Epitel tabakası bronşlara göre daha incelmiştir. Büyük bronşiyoller; titrek ve tüylü silendirik epitel ile örtülü iken, terminal bronşiyoller titrek ve tüyleri olmayan küboid tipteki epitel hücreleri hücreleri ile örtülmüşlerdir. Perifere doğru Goblet hücrelerinin tamamen kaybolmasına karşılık, Clara (bkz. S. 28) hücreleri görülmeye başlar. AKCİĞER PARENKİMİ Akciğer parenkimi içn en sık kullanılan temel ünite “asinüs” dür. Terminal oksijen tüpü bronşiyoller, iletici hava yollarını oluştururlar. Bunlardan sonra gelen hava yollarının, havayı hem ilettikleri hem de duvarlarında "oksijen tüpü fiyatları" oyer alan alveoller yardımı ile gaz alış- verişine katıldıkları için “solunumsal hava yolları” adını aldıkları daha önce belirtilmişti. Asinüs bir terminal bronşiyolün distalinde kalan akciğer parenkim bölümüdür. Anatomik olarak birbirlerinden ayrılmayan bu ünitelere “terminal solunum ünitesi “ adı da verilmektedir. Her bir asinüs yaklaşık 7mm çapındadır. Parenkimal anatomi ve patoloji yönünden başka alt üniteler de tanımlanmıştır. Son respiratuvar bronşiyolün distalinde kalan parenkim bölümüne primer lobül adı verilir. Bir asinüs içinde yaklaşık 8 primer lobül yer alır. Sekonder lobül ise, bağ dokusu septaları ile bibirinden kısmen ayrılmış, 5-6 asinüste oluşan anatomik ünitedir. Sekonder lobüller değişik çapta 81-2.5cm)olp, saptanmaları güçtür. Bununla birlikte, akciğerin periferindeki patolojinin tanımlanmasında ve radyolojik olarak en güç parenkim birimininifade edilmesinde daha çok asinüs kavramı kullanılmaktadır. ASİNÜS ANATOMİSİ Asinüste respiratuar bronşiyoller, alveol kanalları ve ( oksijen tüpü ) alveol keseleri bulunur. Hava yollarının terminal bronşiyllerden sonraki dallanması kişiden kişiye farklılıklar gösterebilir.Her bir terminal oksijen tüpü broniyol, respiratuar bronşiyollere ayrılır. Respiratuvar bronşiyoller asimetrik dikotom tarzında birbirini izleyen üç dallanma yaparlar. Bunlar respiratuvar bronşiyol -1,2 ve 3 olarak adlandırılırlar. Bu dallanma sayısı 2-5 arasında değişebilir. Sonucu respiratuar bronşiyoller, alveol kanalları genellikle 2-5, bazen de dokuza varan jenerasyon oluştururlar. Her bir asinüste 800 kadar alveol kanalı bulunur. Alveol kanalı 2-5 atrium’a, her bir atrium da 2-4 kasesine açılır. Alveoller, olveol keseleri dışında respiratuar bronşiyollerin,oksijen tüpü kiralama alveol kanallarının ve atriumların duvarlarında da bulunurlar. Terminal bronşiyol duvarında olveol yapıları görülmez. Hava yolları ( oksijen tüpü ) duvarlarında yer alan alveollerin sayısı perifere doğru giderek artar. Birinci jenerasyon respiratuar bronşiyollerin duvarında alveoller ile örtülü bölümler dışında küboid epitel hücreleri ve seyrek Clara hücreleri bulunur. İkinci jenerasyondan itibaren epitel giderek yassılaşır.